ถ้าหากมี คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี การที่จะเข้าถึงกลุ่มผู้ป่วยได้เราต้องเข้าใจ และไม่ตัดสินพวกเขา ค่อย ๆ เข้าหาทีละน้อย ช่วยแก้ในบางเรื่องแต่ไม่ใช่ทั้งหมด และต้องยอมรับด้วยว่าต้องใช้เวลานานทีเดียว

  • คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ควรทำอย่างไร?
  • โรคเสพติดการพนันคืออะไร?
  • ทำไมการพนันถึงเลิกยาก?

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ ควรทำอย่างไร?

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

คนใกล้ตัวเครียดจากพนัน แนะนำยังไงดี เมื่อเรามีคนใกล้ตัวที่พยายามเลิกพนันแต่เลิกไม่ได้ เราต้องเข้าใจก่อนว่าการพนันไม่ได้มีแค่เรื่องการเล่นเกม เรื่องเงิน แต่พ่วงด้วยความรู้สึก ความกังวล ความเครียด และอาจร้ายแรงถึงขั้นเป็นปัญหาทางจิตได้ด้วย ซึ่งวิธีที่จะทำได้เบื้องต้นก็มีดังนี้

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีคนในครอบครัวต้องการเลิกพนัน

  • สิ่งหนึ่งที่เรามักมองข้ามไป คือ การพูดจา น้ำเสียง ควรเปลี่ยนคำถามหรือเปลี่ยนจากการตำหนิ เช่น ยังไม่เลิกอีกหรือ ทำไมยังไม่เลิก เปลี่ยนเป็นการเข้าใจรับฟังเขาให้มากขึ้น ควรเป็นคำถามในเชิงแสดงความจริงใจ เช่น ช่วงนี้ดูไม่ดีนะเครียดเรื่องอะไรหรือเปล่า อยากเล่าอะไรให้ฟังไหม ซึ่งควรเน้นไปที่การรับฟังมากกว่าไปตัดสินพวกเขา เพราะอาจทำให้จากที่จะหาย จะเปิดใจอาจกลายเป็นการปิดใจและตีตัวออกห่างได้
  • ทำความเข้าใจในกลไกของพวกเขา และกลไกของเกมเดิมพันเหล่านั้นด้วยว่า ทำไม หลายคนถึงเลิกไม่ได้เสียที ซึ่งประเด็นตรงนี้จะอยู่ การพนันนั้นจะมีระบบอย่างหนึ่ง คือ ระบบการให้รางวัลในสมอง ซึ่งส่งผลต่อความตื่นเต้น ทั้งยังกระตุ้นการหลั่งของ โดพามีน ได้ดีทีเดียวนั่นจึงทำให้ผู้เล่นหลายคนถลำลึกและเลิกได้ยากมากขึ้น และปัญหาของผู้เล่นหลายคนคือเล่นเพื่อ หนีความเครียด หวังแก้ปัญหาการเงิน หรือเพียงเพราะมันตื่นเต้นดี การเข้าใจเหตุผลเหล่านี้ จะช่วยให้เราเองไม่มองเขาแค่ด้านพฤติกรรมอย่างเดียวอีกต่อไป
  • การช่วยเหลือแบบตั้งขอบเขต ผู้เล่นทุกคนต้องการความช่วยเหลืออย่างแน่นอน โดยเฉพาะในเรื่องเงิน เช่น การขอยืมเงินซ้ำ ๆ และคนในครอบครัวก็ให้เรื่อย ๆ ก็เหมือนเป็นการสนับสนุนพวกเขาทางอ้อม ฉะนั้นแล้วควรที่จะช่วยเหลืออย่างพอดี หรือวางกติกาเพื่อดึงสติมากกว่าการให้ไปง่าย ๆ เช่น ไม่ให้ยืมเงินเพิ่ม วางกติกาครอบครัวชัดเจน คนในครอบครัวต้องช่วยกันหลาย ๆ แรงเพื่อให้ผู้เสพติดหยุดหรือบรรเทาพฤติกรรมเหล่านี้ลง
  • การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ หากทุกวิธีที่ทำมาเริ่มไม่เห็นผล หรือต้องการป้องกันแต่เนิ่น ๆ ทางออกที่ดีที่สุดคือการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญตามองค์กรต่าง ๆ ซึ่งอาจจะช่วยลดความขัดแย้งในครอบครัวลงได้ในระดับหนึ่ง
  • เตรียมใจและเตรียมพร้อม การเลิกการพนันใช่ว่าจะเลิกกันได้ง่าย ๆ มีความเสี่ยงสูงมากที่จะกลับไปเล่นได้เรื่อย ๆ เพราะฉะนั้นต้องทำใจยอมรับเรื่องนี้ด้วย แต่นั่นก็ไม่ใช่เหตุผลในการหมดหวัง

โรคเสพติดการพนันคืออะไร

การเสพติดการพนัน คือ ภาวะที่บุคคลหมกมุ่นอยู่กับการพนัน โดยไม่คำนึงถึงผลเสียที่จะตามมา และการเสพติดการพนันมักทำให้บุคคลเหล่านั้น เสี่ยงต่อการสูญเสียทุกอย่างที่มีไป

โดยผู้ที่เป็นโรคนี้มักจะคิดถึงเรื่อง ทำร้ายตัวเองมากกว่าคนทั่วไป หลายคนก็ใช้การพนันเพื่อเป็นเครื่องมือในการหลีกหนีปัญหา โดยผู้เสพติดส่วนใหญ่มักจะมีอาการ ดังนี้

  • ต้องการเล่นพนันมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อสนองความพอใจของตัวเอง
  • มีการเดิมพันอยู่เสมอ
  • มุ่งมั่นที่จะไล่ตามทุนที่เสียไป
  • แม้ว่าพยายามเลิกหลายครั้งแต่ก็ไม่สำเร็จ
  • เริ่มละเลยความรับผิดชอบ
  • ความสัมพันธ์กับคนรอบตัวเริ่มแย่ลง
  • หาทางในการหาเงินเพิ่ม เช่น ลักขโมย ขอยืมเงิน เป็นต้น
  • โกหกและปกปิดว่าเล่นการพนัน

กรณีศึกษา

ในสหรัฐอเมริกา ในปี 1996 R. Volberg ได้มีการระบุว่า จำนวนของผู้เล่นซึ่งมีปัญหาจากการเล่นพนัน อยู่ที่ราว ๆ 5% ของประชากรทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีข้อมูลจากนักวิจัยคนอื่น ๆ อีกว่า ในช่วงครึ่งแรกของทศวรรษ 1990 จำนวนผู้เล่นที่มีปัญหาในแคนาดา

มีจำนวนเพิ่มขึ้นกว่า 75% นอกจากนี้หลังจากการระบาดหนักของ โควิด -19 ในปี 2020 ร้อยละ68 ของนักพนันที่เล่นอยู่แล้ว ก็เล่นบ่อยขึ้นตั้งแต่ช่วงล็อกดาวน์ และร้อยละ 40 ของประชากรมีรายได้ที่ใช้จ่ายได้ลดลง

ที่มา: Gambling addiction (14 ธันวาคม 2024) [1]

การเสพติดการพนันเกิดขึ้นได้อย่างไร?

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

Gambling Addiction หรือ Gambling Disorder เป็นภาวะที่บุคคลหนึ่งเกิดการหมกมุ่นอยู่การพนัน โดยสาเหตุสามารถเกิดขึ้นได้จาก ปัจจัยทางจิตใจ สภาพแวดล้อมทางสังคม

สภาพการเงิน เล่นเพื่อหลีกหนีจากความเครียด วิตกกังวล และไม่สามารถควบคุมการเล่นของตัวเองได้

ทำไมการพนันถึงเลิกยาก?

เพราะการพนันสามารถกระตุ้นความรู้สึกตื่นเต้น หรือความสุขในชั่วขณะหนึ่งได้ อันเนื่องมาจากการชนะรางวัล แม้ว่าจะเป็นการได้รางวัลจำนวนน้อย ๆ ก็ตาม แต่ความรู้สึกเหล่านั้นจะทำให้สมองของผู้เล่นหลั่งสารโดพามีน ซึ่งเกิดความรู้ดีและอยากเล่นต่อเรื่อย ๆ

นอกจากนี้ผู้เล่นส่วนใหญ่ต้องการเอาทุนที่เสียไปคืน ทำให้การเล่นยังไม่เกิดการสิ้นสุด ยังไม่หมดเพียงเท่านั้นผู้เล่นหลายคนกลับใช้การพนันเป็นช่องทางของการหลีกหนีปัญหา

หรือบางรายอาจอยู่ในสถานที่หรือสภาพแวดล้อมที่มองว่า การพนันใด ๆ ก็เป็นเรื่องปกติ เกิดการเล่นซ้ำ ๆ วน ๆ อยู่อย่างนั้นจนนำมาซึ่งอาการเสพติด

สถิติการขยายตัวของนักพนันหน้าใหม่ในไทย

เคสตัวอย่าง จากการสำรวจการเล่นพนันออนไลน์ในไทยแม้ว่าจะเป็นสิ่งผิดกฎหมาย แต่ในปี 2566 พบคนไทยกว่า 700,000 รายเริ่มเล่นพนันออนไลน์ครั้งแรก และเยาวชนกว่า 47% ว่าพบเห็นคนใกล้ตัวเล่น แล้วอยากลองเล่นตาม ซึ่งคนใกล้ตัวเหล่านั้นได้แก่ เพื่อนสนิท 84.9%,

คนแถวบ้าน 81.1%, ญาติ 80.4%, พี่ น้อง 74.8%, พ่อกับแม่ 66.6%, คนรัก 58.9%, เพื่อน 58.9% และ ดารานักร้องหรือเน็ตไอดอล 46.6% กลุ่มเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 15-18 ปี 21% มีการระบุว่า มีความรู้สึกอยากเล่นอยู่ระดับมากถึงมากที่สุด และ เยาวชน 19-25 ปี 26%

ก็มีความรู้สึกอยากเล่นมากถึงมากที่สุดเช่นเดียวกัน ทำให้ทั้งสองกลุ่มอยู่ในข่ายของผู้เล่นหน้าใหม่สูง (10 กุมภาพันธ์ 2025) [2]

ผลกระทบที่ควรระวัง

ผลกระทบที่เข้าขั้นร้ายแรงกว่าการเงิน คือ เรื่องของสุขภาพและจิตใจ เพราะเมื่อเกิดสิ่งเหล่านี้มักจะตามมาด้วยความเสี่ยงทางจิตใจ มักจะมีความเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคซึมเศร้า (Depression), ความวิตกกังวล (Anxiety), และอาการเครียด (Stress)

และการฆ่าตัวตาย ซึ่งมีการศึกษาที่พบว่า ผู้ที่มีปัญหาการเสพติดการพนัน มีความเสี่ยงสูงที่จะคิดฆ่าตัวตาย หรือพยายามฆ่าตัวตาย โดยบางการศึกษาพบว่า ผู้เสพติดการพนันมีโอกาสฆ่าตัวตายสูงกว่าผู้ที่ไม่มีปัญหาการพนันถึง 2-3 เท่า

ข้อมูลเพิ่มเติม

โรคซึมเศร้า (Depression) หรือ ภาวะซึมเศร้า ถือเป็นโรคและอาการที่พบได้มากขึ้นกับผู้คนในยุคปัจจุบัน โดยภาวะซึมเศร้า เป็นภาวะทางจิตใจที่มีอารมณ์ที่ต่ำ ไม่ชอบทำกิจกรรม ซึ่งในปี 2020 โรคนี้ส่งผลกระทบต่อประชากรโลกราว ๆ 3.5% หรือประมาณ 280 ล้านคน

ซึ่งภาวะนี้จะส่งผลต่อ ความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรม เช่น จากคนที่สดใสร่าเริง กลายเป็นคนที่ไม่อยากทำอะไรเลย อยากนอนอย่างเดียว ส่วนใหญ่แล้วมักจะเสียแรงจูงใจ

รวมถึงความสนใจ ในกิจกรรมต่าง ๆ จากที่เคยสนใจมาก ๆ เลยก็ตาม นอกจากนี้ยังอาจจะประสบกับความเศร้ารุนแรง ทำให้รู้สึกหดหู่ หมดหวัง และอาจมีพฤติกรรมที่สลับขั้วไปมาเช่น

  • นอนหลับมากเกินไปหรือนอนไม่หลับ
  • มีปัญหาในการคิดและการมีสมาธิ
  • กินมากเกินไปหรือเบื่ออาหาร

นอกจากนี้ภาวะซึมเศร้าอาจมาจากสาเหตุหลายประการ ซึ่งบางครั้งอาจมาแบบทับซ้อนกัน ซึ่งภาวะนี้อาเป็นปฏิกิริยาเพียงชั่วคราว ตามปกติของเหตุการณ์ในชีวิต

หรืออาจเป็นอาการของความผิดปกติทางอารมณ์ เช่น โรคซึมเศร้าชนิดรุนแรง, โรคอารมณ์สองขั้ว และ โรคดิสไทเมีย ได้ด้วยเช่นกัน

ที่มา: Depression (mood) (5 มีนาคม 2026) [3]

บทสรุป คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจ ด้วยการพูดคุยเลี่ยงการตำหนิ แนะนำแนวทาง การเข้ารับความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ

พยายามชวนทำกิจกรรมอื่น ๆ หรือตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ในการเลิก อาจจะใช้เวลาและความเข้าใจ แต่ก็ต้องอดทนเพื่อการกลับมาของคนที่เรารัก

การพนันเลิกยากเพราะอะไร?

เกมพนันไม่ว่าจะรูปแบบใดก็ตาม มักจะมีส่วนกระตุ้นกลไกของสมอง เมื่อเล่นบ่อย ๆ เข้าก็ทำให้ติดแบบถอนตัวไม่ขึ้น และในปัจจุบันมีสื่อมากมาย ที่ทำให้เห็นบ่อยครั้ง จึงเป็นเรื่องยากในการที่จะเลิกอย่างเด็ดขาด

ติดแล้วเลิกได้หรือไม่?

การเสพติดการพนัน ยังถือว่ามีทางออกมากมาย และเลิกได้แต่ระยะทางนั้นอาจจะไม่สวยงามนัก หากมีใจที่จะเลิกก็จะทำได้ในที่สุดนั่นเอง

Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
ข้อมูลผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง